woensdag 20 maart 2013

Boek: Rechercher ses ancêtres aux Pays-Bas

Bij de gespecialiseerde Franse uitgeverij Archives & Culture in Parijs is een Franstalige bewerking verschenen van de CBG-publicatie Dutch Roots. Finding your Ancestors in the Netherlands van Rob van Drie. De titel van de Franse publicatie luidt Rechercher ses ancêtres aux Pays-Bas. Het boek is specifiek gericht op mensen in het (Franstalige) buitenland die onderzoek willen doen naar Nederlandse voorouders.

Net als in de Engelstalige versie is er aandacht voor burgerlijke stand, bevolkingsregisters, dtb's, notariële archieven, rechterlijke archieven, bronnen betreffende migratie en emigratie, belastingregisters, militieregisters en militaire stamboeken, de Nederlandse familienamen en familiewapens. Het boek wordt afgesloten met een uitgebreide Nederlands-Franse woordenlijst.

Het boek telt 112 pagina's, kan online worden besteld bij Archives & Culture en kost € 15,- 

===

En Français:

Le livre Rechercher ses ancêtres aux Pays-Bas est paru chez Archives & Culture. Le livre est une adaptation de la publication en anglais Dutch Roots. Finding your ancestors in the Netherlands. L'auteur est Rob van Drie. Il est directeur adjoint du Centraal Bureau voor Genealogie de La Haye aux Pays-Bas

Des millions de personnes, tout autour du monde, ont des ancêtres originaires des Pays-Bas, dont de nombreux Français. Un nombre croissant d’entre eux s’intéresse à la généalogie et cherche à retrouver ses racines.

Ce tout nouvel ouvrage sur les « ancêtres néerlandais » donne à Internet la place centrale, car les documents généalogiques majeurs sont massivement présents en ligne. Pas à pas, l’auteur guide le lecteur à travers les sites web. Il donne les informations utiles et les mots à connaître pour s’y retrouver dans les fonds des archives locales. C’est particulièrement pratique lorsqu’on n’habite pas sur place !
L’ouvrage liste l’ensemble des sources d’informations généalogiques et biographiques des Pays-Bas ; il indique où elles peuvent être trouvées (sur le web ou sur place) ; et s’il y a des restrictions d’accès (en fonction du public ou parce que le site est payant par exemple).
Enfin, parce que la langue peut être un obstacle, le guide donne un glossaire des mots néerlandais les plus utiles ou les plus fréquents dans la recherche. Puisque les contenus des actes issus de l’état civil et des registres paroissiaux sont souvent répétitifs, cet index suffit à vous permettre de progresser.

maandag 11 maart 2013

Yvette's Digitaal - 7: (Onder)zoeker

De column van Yvette Hoitink in het CBG kwartaalblad Genealogie is getiteld Digitaal. Die titel doet al vermoeden dat de column gaat over computers, internet en genealogie. Daarin wordt natuurlijk regelmatig verwezen naar allerlei websites. Alleen kent een papieren tijdschrift geen hyperlinks. Een goede reden om Digitaal ook digitaal op internet te publiceren. Dat doen we hier op Methodiek dossier@CBG, ook als het artikel bij uitzondering eens een keer géén verwijzingen naar websites bevat... Hier volgt de column uit het maartnummer van dit jaar.

(Onder)zoeker

Als je al jaren met genealogie bezig bent, heb je doodlopers die je eigenlijk hebt opgegeven omdat je er al zo vaak vruchteloos naar gekeken hebt. Maar het kan zinvol zijn om die af en toe weer eens tegen het licht te houden. Niet alleen zijn er meer bronnen online beschikbaar gekomen, maar ook zijn je eigen vaardigheden gegroeid. In mijn eigen kwartierstaat had ik een doodloper in de achttiende eeuw waarmee ik al een jaar of twintig niet echt voortgang had geboekt. Ik besloot er samen met een bevriende genealoog eens met een frisse blik naar te kijken. Samen maakten we een onderzoeksplan. Had ik van alle bekende feiten de originele bronnen wel gezien? Wisten we van alle getuigen wie ze waren en hoe ze pasten in de familie? Hadden we gevonden wie als voogden optraden voor de jong wees geworden kinderen? De doopgetuigen in de originele bronnen bleken de sleutel om het raadsel op te lossen. Binnen enkele dagen was de lege taartpunt in mijn kwartierstaat eindelijk gevuld. Terugkijkend realiseer ik me waarom ik zo lang vast had gezeten op die tak: ik was vooral bezig geweest met zoeken, niet met onderzoeken. Alle online beschikbare indexen maken het heel gemakkelijk om veel puzzelstukjes te vinden. In veel gevallen is met die puzzelstukjes een compleet plaatje te maken van de samenstelling van een gezin. Maar als dat een keer niet lukt dan is de verleiding groot om die tak te laten rusten en verder te gaan met een andere tak waar de resultaten wel over het scherm buitelen. Eigenlijk had ik in al die twintig jaar alleen maar gevonden wat ik in de zoekmachines kon vinden en nog nooit echt onderzoek naar deze familie gedaan. Een ervaren genealoog weet wanneer hij moet schakelen tussen de rol van zoeker en onderzoeker. Als zoeker bouw je verder op werk van anderen: de schrijver van een artikel, de samensteller van een online stamboom, de vrijwilliger die een index heeft ingevoerd. Je vindt dingen die al eerder gevonden zijn. Onderzoek doen gaat een stuk verder. Je bekijkt niet alleen hoe de puzzelstukjes die je hebt in elkaar passen maar vooral ook welke puzzelstukjes er nog meer zouden moeten zijn. Welke instanties hebben zich met deze persoon bezig gehouden? Welke gebeurtenissen zullen hun sporen nagelaten hebben in archieven? Je pakt de handleidingen erbij, speurt in inventarissen, chat met een archivaris en bepaalt welke bronnen je verder zouden kunnen helpen. Je raadpleegt de bronnen en analyseert elk nieuw stukje informatie voor nieuwe aanwijzingen. Graag daag ik u uit: kijk ook eens kritisch naar een hardnekkige doodloper. Schrijf eens op wat u allemaal weet en vooral ook wat  er nog ontbreekt en waar u dat zou kunnen vinden. Laat eens los wat er met zoekmachines te vinden is en doe onderzoek naar de ontbrekende informatie. En laat mij via het bij deze column horende weblog vooral weten of het voor u net zo goed uitpakt als voor mij!

Yvette Hoitink
genealoog en itc-adviseur

Liefde en huwelijk door de eeuwen heen

In 2001 bevatte het tiende nummer van het Historisch Nieuwsblad een artikel over liefde en huwelijk in Nederland door de eeuwen heen. Daarin werd uitgebreid stil gestaan bij gebruiken zoals het zogenaamde 'nachtvrijen', partnerkeuze, taboes en huwelijksmoraal in onze gewesten. Goed om gelezen te hebben wanneer je je een voorstelling probeert te maken van het leven van onze voorouders in vroegere eeuwen.

De website van Historisch Nieuwsblad biedt een weergave van de inhoud van het artikel. Het bewuste nummer kan ook nog worden nabesteld.

maandag 4 maart 2013

Oude maten en gewichten omrekenen

Bij het bestuderen van oude bronnen komen onderzoekers regelmatig aanduidingen voor oude maten en gewichten tegen waarvan niet één, twee, drie duidelijk is hoe men die moet interpreteren. Bijv. kop, ton, emmer, maatje, last, steen, wichtje of vierendeel.
Het Meertens Instituut beheert een speciale website met een databank waar men oude maten en gewichten kan opzoeken en omrekenen: De oude Nederlandse maten en gewichten.

Op de website kan worden gezocht op plaatsnaam, omdat veel oude maten en gewichten plaatsgebonden waren (bijv. Amsterdams pond of Groninger scheepsvracht), en op type maat, zoals botermaat, oliemaat, graanmaat, gewicht, lengtemaat etc. 

De databank is gebaseerd op het boek De oude Nederlandse maten en gewichten van J.M. Verhoeff uit 1982 en bevat maten en gewichten van vóór 1820. De webversie van een databank is samengesteld door Ritzo Holtman, redacteur van het door de Gewichten en Maten Verzamelaars Vereniging uitgegeven tijdschrift Meten & Wegen.

Voor het converteren van allerlei soorten moderne maten en gewichten is deze website handig. O.a. ook voor windkracht etc. De website bevat ook een hoofdstuk met historische maten en gewichten.  
Verder is deze website handig om moderne maten en gewichten om te laten omrekenen naar bijv. Engelse en Amerikaanse eenheden.