dinsdag 12 juni 2012

Yvette's Digitaal - 4: Afscheid

De column van Yvette Hoitink in het CBG kwartaalblad Genealogie is getiteld Digitaal. Die titel doet al vermoeden dat de column gaat over computers, internet en genealogie. Daarin wordt natuurlijk regelmatig verwezen naar allerlei websites. Alleen kent een papieren tijdschrift geen hyperlinks. Een goede reden om Digitaal ook digitaal op internet te publiceren. Dat doen we hier op Methodiek dossier@CBG, ook als het artikel bij uitzondering eens een keer géén verwijzingen naar websites bevat...
Afscheid

Na twintig jaar is het tijd geworden om afscheid te nemen. Een moeilijke beslissing, maar het moest gebeuren. Al jaren zit ik om alle tekortkomingen heen te werken maar het ging gewoon niet meer. Ik heb daarom besloten om mijn oude stamboomprogramma vaarwel te zeggen. Twintig jaar: een eeuwigheid in computerland waar software van drie jaar oud vaak al hopeloos verouderd aandoet. Mijn oude programma was nog op MS-DOS gebaseerd en kon zelfs niet met een muis bediend worden. Om het draaiende te houden onder nieuwe versies van Windows moest ik door steeds meer hoepels springen.Emulatoren, virtuele machines, andere vage tooltjes: alles om het programma maar te kunnen blijven gebruiken. Waarom al die moeite? Omdat het invoeren zo lekker snel ging dankzij alle sneltoetsen. Als je met een bevolkingsreconstructie bezig bent waarbij je soms alle personen uit bronnen integraal invoert is dat een belangrijk criterium. Mijn eisen aan een stamboomprogramma zijn de afgelopen twintig jaar stevig veranderd. Ik was toen een middelbare scholier die net begonnen was met stamboomonderzoek. Het was voldoende als ik alle feiten met bronvermelding vast kon leggen. In de jaren erna werd ik van een ‘conclusie’-georiënteerde genealoog meer een ‘bewijs’-georiënteerde. Dat betekent dat ik niet alleen ‘de’ geboortedatum wilde kunnen vastleggen, maar ook eventuele alternatieven die in andere bronnen genoemd werden om zo later nog te kunnen zien waarom ik welke conclusie had getrokken. Daarnaast kreeg ik behoefte om digitaal materiaal te koppelen aan mijn stamboom: familiefoto’s en filmpjes maar vooral ook foto’s en scans van archiefstukken. Mijn oude programma kon dat niet. Ook daar wist ik een mouw aan te passen door er een online stamboomprogramma naast te gebruiken waar ik dan de afbeeldingen en filmpjes toevoegde. Eind vorig jaar kocht ik een nieuwe computer en kwamen er weer een paar hoepels bij. De druppel die voor mij de emmer deed overlopen, was dat kopiëren en plakken niet meer werkte. Met de mooiste transcripties binnen handbereik kon ik die teksten niet meer op de juiste plek opnemen. Na maanden van demoversies uitproberen heb ik een nieuw programma gekozen. Wat prachtig om alle gegevens van een persoon overzichtelijk bij elkaar te hebben: feiten, bronnen en afbeeldingen. Het programma is gekoppeld aan een ‘app’ op mijn telefoon waardoor ik mijn gegevens altijd bij me heb en kan aanvullen. Laatst was ik op een begraafplaats waar ik een graf van een betovergrootvader ontdekte. Met mijn telefoon maakte ik een foto en koppelde die in de app meteen aan die voorouder. Ik heb het gevoel dat ik qua stamboomprogramma eindelijk de  eenentwintigste eeuw ben binnengestapt. Ik mis mijn oude programma wel. Ik kende alle trucjes en handigheidjes en voel me nu wat ontheemd. Maar de gegevens die ik invoer zijn beter onderbouwd en ik zie verbanden die me anders ontgaan waren. Een nieuwe fase in mijn onderzoek is aangebroken.

Yvette Hoitink
genealoog en itc-adviseur

7 opmerkingen:

  1. Hallo Yvette,

    Mag ik vragen welk programma je uiteindelijk hebt gekozen ?

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ja, dat zou ik ook graag willen weten, het klinkt zo geheimzinnig.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Yvette zal hier binnenkort zelf op antwoorden.... Ze is even niet bereikbaar.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. En ik ben ook net zo nieuwsgierig van welk oud DOS-programma is afscheid genomen.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Leuk dat er zoveel interesse is!

    De reden dat ik in mijn column de programma's niet genoemd had was omdat ik het voor het verhaal niet zo relevant vond. Er zijn meerdere veelgebruikte DOS-gebaseerde stamboomprogramma's en ook meerdere programma's die je in plaats daarvan zou kunnen gebruiken. Ik wou het niet laten lijken alsof ik reclame maak of een bepaald programma afkraak. Mijn boodschap was eerder dat het goed is om af en toe te kijken of je programma nog wel bij je past.

    Maar het is ook niet mijn bedoeling om het geheim te houden. Het programma dat ik voorheen gebruikte was Pro-gen. Ik ben nu overgestapt op een Amerikaans programma, FamilyTreeMaker. Dat integreert met Ancestry.com, een bron die ik voor mijn emigratieonderzoek veel gebruik.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Beste Yvette,

    Wat een leuk stukje in CBG 18. En wat een hoop raakvlakken!
    Na in eerste instantie met GensData te hebben gewerkt ben ik al vrij snel overgestapt naar Pro-gen. Daar heb ik de afgelopen 20 jaar altijd met veel plezier mee gewerkt. De laatste tijd echter kreeg ik steeds meer het gevoel met verouderde software te werken. Dat, en het feit dat ik recentelijk te maken kreeg met aan MS-DOS gerelateerde systeemfouten, heeft mij doen besluiten op zoek te gaan naar een moderner programma. En ook ik kwam na een aantal trial versies uiteindelijk uit bij FamilyTreeMaker.
    Gedcom-bestandje inlezen en alles staat meteen op de goede plek. Nu alleen nog die behendigheid van het oude programma zien terug te krijgen....

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Nog een nabrander:
    Van een aantal mensen kreeg ik de vraag of ik nog moeite had om de gegevens over te zetten. Dat was inderdaad het geval.

    Ik had zelf eerst een proefbestand gemaakt in Pro-gen waar ik drie personen (vader, moeder, kind) ingevoerd had met alle velden ingevuld. Vadervoornaam Vaderachternaam getrouwd op 1-2-2003 in huwelijksplaats met Moedervoornaam Moederachternaam en zo alle velden vol. Dat bestand heb ik geexporteerd naar GEDCOM en geimporteerd in Family Tree Maker. Daarna ben ik alle velden langsgelopen om te zien of die goed waren overgekomen. Merendeels wel, maar er waren toch een paar dingen niet helemaal goed overgekomen.

    In Pro-gen kun je bij de definitiebestanden zelf aangeven naar welk GEDCOM-veld de velden geexporteerd moesten worden, dus daar heb ik nog wat mee lopen experimenteren. Uiteindelijk heb ik het GEDCOM-bestand ook nog handmatig aangepast om de bronnen meer in het door FTM gewenste format te krijgen. Daarna heb ik eerst twee weken proefgedraaid door er allerlei tests mee te doen: personen verwijderen, toevoegen, bronnen verwijderen en toevoegen, plaatsen samenvoegen, etc zodat ik zeker wist dat alles naar wens werkte. Pas daarna heb ik opnieuw een export-import gedaan en ben ik er echt mee gaan werken.

    Het maken van een proefbestand met alle velden ingevuld om te zien of alle gegevens goed zijn overgekomen en daarna eerst een testperiode inlassen kan ik iedereen aanraden die van het ene naar het andere stamboomprogramma overstapt.

    BeantwoordenVerwijderen