maandag 11 juni 2012

Familie Kroes - Het zit toch anders....

Door Jochem Kroes

In januari berichtten we over de verwantschap tussen Doutzen, Iris & Henk Kroes èn CBG-redacteur Jochem Kroes. Uit nieuwe gegevens blijkt dat dit niet geheel klopt.

Iris Kroes
Mevrouw Willy Furrer-Kroes, secretaris van de Familiestichting Uit Welke Beker (voor dragers van de namen Croes, de Croes, Croese, Croesen, Croeze, Croezen, Kroes, de Kroes, Kroese, Kroesen, Kroessen, Kroeze, Kroezen, Cruse, Kruse, Krüse, Kruze, Kruzen en Krüze) meldde onlangs dat de veronderstelde familierelatie tussen fotomodel Doutzen, zangeres Iris, ijsmeester en oud-directeur van de Vereniging De Friesche Elf Steden Henk en genealoog Jochem Kroes niet juist is. Uit de vele gegevens waar de familiestichting over beschikt, blijkt dat Doutzen, Jochem en bovengenoemde Willy (Furrer-)Kroes wel familie van elkaar zijn, maar Iris en Henk niet!

Iris en Henk Kroes zijn wel weer aan elkaar verwant. Hun eerste gemeenschappelijke voorvader is Hendrik Jacobs Kroes (1804-1883), die turfmaker te Nijehaske was. Henk (1938) behoort tot de vijfde generatie en Iris (1992) tot de zesde generatie sinds Hendrik Jacobs. Deze Hendrik is de laatste in een rij van tenminste vier generaties turfmakers in Haskerland en daarvoor in Wanneperveen in Noordwest-Overijssel.
Henk Kroes
Zijn oudst bekende voorvader is Jan Hendriks Kroes, die omstreeks 1720 te Wanneperveen werd geboren en daar mogelijk in 1793 overleed. Omstreeks 1740 was hij als turfmaker aan het werk in Haskerland, waar vanaf het midden van de 18e eeuw heel veel zgn. ‘Gietersen’ naar toe verhuisden. De Gieterse immigratie naar het veengebied van het Friese Lage Midden had alles te maken met het opraken van de turf in Giethoorn en omliggende dorpen, maar in het Friese Haskerland en Schoterland waren de laagveengebieden nog vrijwel onaangeroerd. Jan Hendriks Kroes behoorde dus tot de omvangrijke groep van Gieterse turfmakers, die zich tijdelijk dan wel voorgoed in Friesland vestigden. De naam Gietersen had dus betrekking op alle immigranten uit het noordwesten van Overijssel. Veel van hun nageslacht woont daar nog steeds en dat kan men zien aan familienamen als Drost, Knobbe, Krikke, Lasche, Mast, Mink, Stuiver, Toering, Ten Hoeve enz. (zie meer hierover het boek van Jochem Kroes, De Gietersen in Friesland, Leeuwarden 1996). Jan Hendriks zoon, Jan Jansen Kroes vestigde zich in 1764 voorgoed in Oudehaske als veenbaas, dus als zelfstandig ondernemer in de turfgraverij. Zijn zonen vestigden zich nadien in het aangrenzende Aengwirden en Schoterland en vandaaruit verspreidden hun nakomelingen zich over het oosten van Friesland, met Drachten als centrum.

Doutzen in Nova Zembla
Doutzen, Willy en Jochem stammen uit een andere familie Kroes, die overigens ook het noordwesten van Overijssel komt, maar dan uit de handelsplaatsen Oldemarkt en Kuinre. Hun oudste stamvader is Marten Peters Kroes, die ook wel Van Buijten werd genoemd. Diens zoon Hendrik Martens Kroes werd in 1651 te Oldemarkt gedoopt en na hem bleven zeker vier generaties in dit handelsdorp. Omstreeks 1800 verplaatste de familie zich naar Kuinre en Delfstrahuizen en nog weer later naar het (noord)oosten van Friesland. Verschillende generaties oefenden in de 18e en 19e eeuw het beroep van timmerman uit.
Doutzen en Willy Kroes zijn het minst ver aan elkaar verwant. Hun gemeenschappelijke groot- respectievelijk overgrootvader is Rein Kroes (1876-1955), die onder meer timmerman en eigenaar van De Beurs te Leeuwarden was. Jochems relatie gaat een aantal generaties verder terug, tot in de 18e eeuw, waar Jan Warners Kroes (1767-1816) onze gemeenschappelijke voorvader is. Hij was timmerman in Kuinre, waar hij in 1796 voor het de eerste keer trouwde en wel met voormoeder Trijntje Jacobs Bruijn.

De fout in de vorige genealogie zat in het verwarren van Jacob Jans Kroes, geb. Kuinre 1 nov. 1795 en behorend tot de Oldemarktse familie, met Jacobs Jans Kroes, geb. Oudehaske 28 sept. 1766 en behorende tot de andere Wanneperveense familie.

Meer over deze verwantschapsrelaties kan men lezen in de onderstaande fragmentgenealogieën:


Fragmentgenealogie Kroes 1 (Oldemarkt)

I. Marten Peters Kroes,  (van Buijten?, Marten Pieters), geb. omstr. 1620, tr. Jantien Everts Schouwen.
II. Hendrik Martens Kroes, ged. Oldemarkt 24 aug. 1651, tr. voor maart 1670 Aeltien Pieters, geb. IJsselham omstr. 1645 .
III. Marten Hendriks Kroes, geb. Oldemarkt 16 maart 1670, tr. Wempjen Warnaars Terwischa.
IV. Hendrik Martens Kroes, ged. Oldemarkt 10 april, tr. Geesjen Harmens Terwisga.
V. Warner Hendriks Kroes, ged. Oldemarkt 25 okt. 1739, begr. Kuinre 2 febr. 1802, tr. Oldemarkt 15 april 1764 Hillegien Gast, geb. omstr. 1731, overleden Kuinre 29 dec. 1801.
    Uit dit huwelijk onder anderen:
    1. Jan Warners Koes, volgt IVa (tak A).
    2. Anthonij Warners Kroes, volgt IVb (tak B).

tak A
IVa. Jan Warners Kroes, geb. Oldemarkt 6 aug. 1767, overleden Kuinre 27 febr. 1816,  tr. 1e Blokzijl 24 febr. 1793 Trijntje Bruijn(s), geb. Blokzijl 11 aug. 1773, overleden Kuinre 2 sept. 1796.
Va. Warner Jans Kroes, geb. Kuinre 3 dec. 1793, overleden Garijp 20 febr. 1858, tr. 2e Schoterland 21 sept. 1828 Wypkje Pieters Kiestra.
VIa. Jan Warners Kroes, geb. Delfstrahuizen 21 nov. 1830, tr. Pietje Sijes van der Meer.
VIIa. Warner Jans Kroes, geb. Garijp 18 nov. 1852, tr. Aukje Reins Kuipers.
VIIIa. Rein Warners Kroes, geb. Westergeest 1 sept. 1876, tr. Ytje Douwes Halbesma.
    Uit dit huwelijk onder anderen:
    1. Warner Kroes, volgt IXa.
    2. Douwe Kroes, volgt IXb.

IXa. Warner Kroes, geb. Dokkum 16 april 1902, overleden Gorredijk 17 juli 1981, tr. 2e Leeuwarden 1 juli 1942 Maria Banis.
Xa. Willy Kroes, secretaris van de Familiestichting Uit Welke Beker (Kroes), tr. Robert Wim Furrer.

IXb. Douwe Kroes, geb. Dokkum 24 febr. 1912, overleden Bergum 5 juli 2003, tr. Leeuwarden 28 okt. 1936 Reinskje Wielinga.
Xb. Ouders van Doutzen Kroes.
XIb. Doutzen Kroes, fotomodel en actrice.

tak B
IVb. Anthonij Warners Kroes, geb. Oldemarkt 1771.
Vb. Warner Anthonies Kroes, geb. Kuinre 1796.
VIb. Anthonij Warners Kroes, geb. Kuinre 1831.
VIIb. Jan Jacobus Kroes, geb. Blankenham 1868.
VIIIb. Anthonij Kroes, geb. Kuinre 1892.
IXc. Jan Jacobus Kroes, geb. Oosterzee 1919.
Xc. Jochem Kroes, geb. Marknesse (N.O.P.) 1951, redacteur Nederland’s Patriciaat, CBG.


Fragmentgenealogie Kroes 2 (Wanneperveen)

I. Jan Hendriks Kroes, geb. Wanneperveen omstr. 1720, overleden ald. [1793], tr. Claesje.
II. Jan Jansen Kroes, geb. Nijehaske omstr. 1740, tr. Oudehaske 10 okt. 1762 Hendrikje Jacobs.
III. Jacob Jans Kroes, geb. Oudehaske 28 sept. 1766, overleden Joure 16 jan. 1847, tr. Oudehaske 6     jan. 1788 Rigtje Jacobs Klemstra. (NB: Jacob werd verward met Jacob Jans Kroes, geb. Kuinre 1795)
IV. Hendrik Jacobs Kroes, geb. ’t Meer 24 maart 1804, overleden Schoterland 21 juli 1883, tr. Joure 27 sept. 1828 Geertje Freerks Raadsveld.
    Uit dit huwelijk onder anderen:
    1. Willem Hendriks Kroes, volgt Va.
    2. Jan Hendriks Kroes, volgt Vb.

Va. Willem Hendriks Kroes, geb. Oudehorne 12 juni 1845, overleden Jubbega 15 dec. 1899, tr. Schoterland 28 febr. 1867 Trijntje de Vries.
VIIIb. Geert Willems Kroes, geb. Jubbega-Schurega 27 sept. 1881, overleden Katlijk 1 maart 1952, tr. Schoterland 22 mei 1913 Antje van den Akker.
IXb. Grootouders van Iris Kroes.
Xb. Ouders van Iris Kroes.
XIb. Iris Kroes, winnares The Voice of Holland 2011-2012.

Vb. Jan Hendriks Kroes, geb. Oudehorne 3 nov. 1849, overleden Nieuweschoot 17 okt. 1915, tr. Schoterland 26 juli 1874 Leentje Pranger.
VIIIc. Hendrik Kroes, geb. Nieuweschoot 21 juni 1877, overleden Terkaple 16 dec. 1965, tr. Utingeradeel 16 mei 1901 Wybrigje Koning.
IXc. Ouders van Henk Kroes.
Xc. Henk Kroes, ijsmeester en oud-voorzitter van de Vereniging De Friesche Elf Steden.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen