donderdag 26 januari 2012

Nog méér familie Kroes

Verwantschap tussen Doutzen, Iris, Henk èn Jochem Kroes

Toen Iris Kroes afgelopen vrijdag 20 januari 2012 The Voice of Holland won werd al direct de vraag gesteld of zij ook familie was van die andere bekende Friezin, fotomodel Doutzen Kroes. Een duidelijk antwoord daarop was tot dan toe niet bekend, maar Sietske Bloemhof van Tresoar te Leeuwarden heeft het bewijs gevonden: Doutzen en Iris zijn inderdaad achter-achter-achternichtjes van elkaar.
Bovendien zijn zij samen ook nog familie van die andere bekende Kroes: voormalig ijsmeester en voorzitter van de Elfstedentocht Henk Kroes.
Tresoar, het Fries Historisch en Letterkundig Centrum, publiceerde dit enkele dagen geleden met de bijbehorende stamreeksen op zijn website http://www.tresoar.nl/.

De link tussen Doutzen en Iris Kroes ligt bij Jan Warners Kroes (in onderstaande fragmentgenealogie, generatie IVa, tak A) en Trijntje Bruijn(s), die op 10 maart 1793 trouwden in Oldemarkt (Ov.), gelegen bij de grens van Noordwest-Overijssel en het Friese Stellingwerf. De beide zonen Warner (generatie Va, AA) en Jacob (generatie Vb, tak AB) van dit echtpaar trokken als verveners naar Friesland.

De link tussen Iris Kroes (generatie XIb, tak ABA) en Henk Kroes (generatie Xc, tak ABB) ligt het minst ver in het verleden: de betovergrootouders van Henk, Hendrik Jacobs Kroes (generatie VIb, tak AB) en Geertje Freerks Raadsveld, die op 27 september 1828 in Haskerland trouwden, zijn de betbetovergrootouders van Iris.
De familierelatie van Doutzen (generatie XIa, tak AA) en Henk Kroes (generatie Xc, tak ABB) ligt iets verder weg, maar voert ook terug naar hetzelfde echtpaar Jan Warners Kroes en Trijntje Bruijn(s) (generatie Va, tak A).

Het aardige is dat ook een medewerker van het Centraal Bureau voor Genealogie, Jochem Kroes, verwant is aan het bovengenoemde illustere Friese drietal. Jochem Kroes is bij het CBG o.a. als eindredacteur verantwoordelijk voor de publicatiereeks Nederlands’ Patriciaat.
Voor de verwantschap van Jochem moeten we nog één generatie verder terug, namelijk via Warner Hendriks Kroes (generatie III), ged. Oldemarkt 25-10-1739) en zijn vrouw Hillegien Gast. De Friese drie stammen af van tak A, van Jan Warners (geb. 1767; generatie IVa), terwijl Jochem een nazaat is van een jongere broer van Jan, Anthonij Warners Kroes (geb. 1771; generatie IVb), de voorvader van tak B. De nazaten van tak B bewogen zich in het grensgebied van Kuinre en Blankenham in de Kop van Overijssel en in het Friese Lemsterland. Jochems vader, Jan Jacobus Kroes (1919-1994) vertrok na de Tweede Wereldoorlog uit Friesland om te pionieren en mee te werken aan de ontginning van de Noordoostpolder. Daar kreeg hij als pionier in 1951 een landbouwbedrijf toegewezen. Zijn ouders woonden toen al enkele maanden in de polder, waar Jochem is geboren in een tijdelijke woning bij Marknesse. Drie maanden oud, vertrok hij in mei 1951 met zijn familie naar de boerderij bij Ens in het zuiden van Noordoostpolder. 

Voor de genealogische verbanden, zie de fragmentgenealogie Kroes hieronder.


Bronnen:
- Tresoar, Boterhoek 1, Postbus 2637, 8901 AC Leeuwarden. tel. 058-7890789, email: info@tresoar.nl. Contactpersoon Tresoar, S. Bloemhof, emailadres of 058-7890789;
- Parenteel van Marten Hendriks Kroes, zie website
- Informatiebewerking en aanvulling: Jochem Kroes (email  jochem.kroes@cbg.nl )


Fragmentgenealogie Kroes

I. Marten Hendriks Kroes, geb. Oldemarkt 16-3-1670, tr. Wempjen Warnaars Terwischa

II. Hendrik Martens Kroes, ged. Oldemarkt 10-04-1699, tr. Geesjen Harmens Terwisga

III. Warner Hendriks Kroes, ged. Oldemarkt 1739
Hieruit o.a.:
1. Jan Warners Koes, volgt IVa (A)
2. Anthonij Warners Kroes, volgt IVb (B)

A

IVa. Jan Warners, geb. Oldemarkt 06-08-1767, tr. Trijntje Bruijn(s)
Hieruit o.a.:
1. Warner Jans Kroes, volgt Va (AA)
2. Jacob Jans Kroes, volgt Vb (AB)

AA

Va. Warner Jans Kroes, geb. Kuinre 03-12-1793, tr. Wypkje Pieters Kiestra

VIa. Jan Warners Kroes, geb.Delfstrahuizen 21-11-1830, tr. Pietje Sijes van der Meer

VIIa. Warner Jans, geb. Garyp 18-11-1852, tr. Aukje Reins Kuipers

VIIIa. Rein Warners Kroes, geb. Westergeest 01-09-1876, tr. Ytje Douwes Halbesma

IXa. Grootouders van Doutzen Kroes

Xa. Ouders van Doutzen Kroes

XIa. Doutzen Kroes, fotomodel en actrice

AB

Vb. Jacob Jans Kroes, geb. Kuinre 01-11-1795, tr. Richtje Jacobs Klimstra

VIb. Hendrik Jacobs Kroes, geb. Het Meer 1804, tr. Geertje Freerks Raadsveld
Hieruit o.a.:
1. Willem Hendriks Kroes, volgt VIIb (ABA)
2. Jan Hendriks Kroes, volgt VIIc (ABB)

ABA
   
VIIb. Willem Hendriks Kroes, geb. Oudehorne 12-06-1845, tr. Trijntje de Vries

VIIIb. Geert Willems Kroes, geb. Jubbega-Schurega 27-09-1881, tr. Antje van den Akker

IXb. Grootouders van Iris Kroes

Xb. Ouders van Iris Kroes

XIb. Iris Kroes, winnares The Voice of Holland 2011-2012


ABB

VIIc. Jan Hendriks Kroes, geb. Oudehorne, 11-03-1848, tr. Leentje Pranger

VIIIc. Hendrik Kroes, geb. Nieuweschoot 21-06-1877, tr. Wybrigje Koning

IXc. Ouders van Henk Kroes

Xc. Henk Kroes, oud-voorzitter van de Vereniging de Friesche Elf Steden

B

IVb. Anthonij Warners Kroes, geb. Oldemarkt 1771

Vc. Warner Anthonies Kroes, geb. Kuinre 1796

VIc. Anthonij Warners Kroes, geb. Kuinre 1831

VIId. Jan Jacobus Kroes, geb. Blankenham 1868

VIIId. Anthonij Kroes, geb. Kuinre 1892

IXd. Jan Jacobus Kroes, geb. Oosterzee 1919

Xd. Jochem Kroes, geb. Marknesse (N.O.P.) 1951, redacteur Nederland’s Patriciaat, CBG

dinsdag 3 januari 2012

Verandering in keuze huwelijksgetuigen 1830-1950

In het 4e nummer van de 8e jaargang (2011) van het Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis (TSEG) staat een interessant 33 pagina's tellend artikel van Hilde Bras over de verandering van de keuze voor huwelijksgetuigen in Nederland in de periode 1830-1950.

In dit Engelstalige artikel wordt aan de hand van een hoop cijfermateriaal betoogd dat mensen in de loop van de onderzochte periode de huwelijksgetuigen steeds meer zijn gaan zoeken binnen de eigen familie en dat bij de keuze voor familieleden de focus nadrukkelijk verschoof van verticale familieverbanden (ouders, ooms & tantes, grootouders) naar horizontale familieverbanden (broers & zussen en neven & nichten). Onderstaande grafiek uit het artikel illustreert dat duidelijk.


In deze grafiek staat Vertical kin voor verticale familieverbanden en Lateral kin voor horizontale familieverbanden. Terwijl in 1830 nog bijna 50 % van de getuigen géén familie (No relation) was, bleef hiervan in 1950 maar ongeveer 20% van over. En het aandeel horizontale familieverbanden steeg van ca. 13 % naar  ca. 55 %. Het aandeel verticale familieverbanden bleef min of meer gelijk.
Een ontwikkeling om rekening mee te houden bij het oplossen van eventuele genealogische puzzels.

Volledige titel van het artikel van Hilde Bras luidt: Intensification of family relations? Changes in the choice of marriage witnesses in the Netherlands, 1830-1950.
Hilde Bras is universitair hoofddocent aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

TSEG verschijnt vier keer per jaar. Een abonnement kost € 49,95 (studenten € 29,95). Losse nummers kosten € 17,50. Zie website. Artikelen uit tijdschriften vóór 2009 zijn voor iedereen gratis integraal digitaal te raadplegen via de website.