woensdag 7 september 2011

Yvette's Digitaal - 1: Virtueel bronnenarchief

Yvette Hoitink heeft in het CBG kwartaalblad Genealogie een nieuwe column getiteld Digitaal. Die titel doet al vermoeden dat de column gaat over computers, internet en genealogie. Daarin wordt natuurlijk regelmatig verwezen naar allerlei websites. Alleen kent een papieren tijdschrift geen hyperlinks. Een goede reden om Digitaal ook digitaal op internet te publiceren. Dat doen we hier op Methodiek dossier@CBG, mèt links. Dan kunnen de lezers ook meteen doorklikken.

Virtueel bronnenarchief 

 ‘Als je maar ver genoeg terug gaat, is iedereen familie van elkaar’, hoor je wel eens zeggen als je vertelt dat je aan genealogie doet. Bij mijn familie van vaderskant is dat zeker van toepassing. Twintig jaar geleden begon ik met het uitzoeken van mijn kwartierstaat. Al snel ontdekte ik dat mijn opa en oma, beiden afkomstig uit Winterswijk, meerdere voorouders delen. Stukje bij beetje groeide mijn kwartierstaat uit tot een bevolkingsreconstructie van die hele regio. Als ik een kopie maakte van een akte, ontdekte ik thuis steevast dat de volgende akte die onderaan de pagina begon, ook over een familielid ging. Daarom ben ik overgegaan van het kopiëren van losse pagina’s naar het fotograferen van complete bronnen. Met mijn digitale spiegelreflexcamera, een statief en een laptop gaat het fotograferen snel en goedkoop. Eén druk op de spatiebalk en de foto verschijnt op het scherm en wordt opgeslagen op de harde schijf. Een typisch archiefbezoek bestaat voor mij dus voor een groot deel uit blader-mep-blader-mep. Mijn record staat op vijfduizend foto’s op één dag…
Inmiddels bevat mijn ‘virtuele archief’ tienduizenden foto’s van archiefstukken, waaronder zo’n honderd jaar van het oud-rechterlijk archief Bredevoort waar Winterswijk onder valt. Ik deel deze via de Amerikaanse fotowebsite Flickr.com, waar ik voor 25 dollar per jaar een onbeperkt aantal foto’s mag plaatsen. Ik ben niet de enige genealoog die Flickr hiervoor gebruikt: anderen plaatsen er bijvoorbeeld foto’s van de dtb-registers van de Achterhoek (Genealogiedomein) en de schepenbank Oisterwijk (Duul58). Een andere manier om foto’s van archiefstukken online te delen is via Van Papier naar Digitaal. Bij dit vrijwilligersproject maken genealogen foto’s van archiefstukken die gratis op de website Van Papier Naar Digitaal worden geplaatst. Andere onderzoekers kunnen ze gratis downloaden of meewerken aan transcripties.
Gelukkig zijn steeds meer archieven ook enthousiast als bezoekers stukken fotograferen en op internet zetten. De collectie wordt vaker geraadpleegd, zonder dat de originelen er onder lijden. Bij calamiteiten kan het ook een uitkomst zijn. Het Keulse stadsarchief, waarvan het gebouw in 2009 instortte, heeft een website ingericht waar je foto’s van archiefstukken kunt uploaden. Zo kan het archief een deel van de verloren gegane stukken reconstrueren. De Keulse digitale leeszaal bevat intussen ruim tweehonderdduizend afbeeldingen.
Voor mijzelf is het grootste voordeel dat ik alle bronnen thuis beschikbaar heb en onderzoek kan doen op een moment dat mij uitkomt; gewoon lekker met de laptop en een kopje thee op de bank!

Yvette Hoitink,
genealoog en ict-adviseur

NB: Voor de geïnteresseerden: de camera die Yvette gebruikt voor het maken van foto's van archiefstukken is een Canon 350D. Dat model is al een paar jaar oud. Nieuwere versies zoals de 600D maken foto's met een hogere resolutie, waardoor de archiefstukken nog beter leesbaar zijn op het scherm. 

Soortgelijke camera's in verschillende prijsklassen worden geleverd door alle bekende merken. Zie deze website voor een overzicht.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen