woensdag 25 mei 2011

Procesgidsen loodsen je door juridische archieven

Wie familie-historisch onderzoek doet mag hopen dat de voorouders wat bezit hadden, want bezit laat sporen (archiefstukken) na aan de hand waarvan men zich een beeld kan vormen hoe iemand geleefd heeft. Hetzelfde geldt voor rechtsgang: wanneer een voorouder privaatrechtelijk heeft geprocedeerd, iets op zijn kerfstok had of anderszins betrokken raakte bij justitie zijn er mogelijk documenten terug te vinden in één van de vele juridische archieven. Alleen was met name ten tijde van de Republiek de rechtspraak in verschillende delen van het land verschillend geregeld. Voor de historische en genealogische onderzoeker is het veelal een soort doolhof. Elke streek kende andere instituties en andere procedures.

De Stichting tot uitgaaf der bronnen van het Oud-Vaderlands Recht (Stichting OVR) heeft het initiatief genomen tot het uitbrengen van een serie Procesgidsen over de procesgang in civiele zaken bij de verschillende rechtbanken in de Republiek der Verenigde Nederlanden. De serie boeken wordt begeleid door een redactiecommissie die is  ingesteld door het bestuur van de Stichting OVR. De procesgidsen worden uitgebracht door Uitgeverij Verloren. Onlangs verscheen het negende deel in de reeks.

Tot nu toe zijn de volgende delen verschenen in de reeks Procesgidsen:
  • Deel 1 - Staatse Raad van Brabant, Hilversum 2000, 57 blz., isbn 90-6550-627-6, uitverkocht
  • Deel 2 - Hof van Friesland, Hilversum 2004, 96 blz., 90-6550-779-5, €10,–
  • Deel 3 - De Etstoel van Drente, Hilversum 2004, 64 blz., isbn 90-650-750-7, € 10,-
  • Deel 4 - Hoofdmannenkamer, sinds 1749. Hoge Justitiekamer van Stad en Lande van Groningen, Hilversum 2004, 64 blz., ISBN 90-6550-826-0, € 10,-
  • Deel 5 - Hoge Raad van Holland, Zeeland en West-Friesland (1582-1795), Hilversum 2006, 94 blz.,isbn 90-6550-918-6, € 10,-
  • Deel 6 - Staatse Raad van Vlaanderen te Middelburg (1599-1795), Hilversum 2007, 96 blz., ISBN 978-90-6550-968-0,  €10
  • Deel 7 - Hof van Holland, Zeeland en West-Friesland, Hilversum 2008, 160 blz., isbn 978-90-8704-056-7, € 16,-
  • Deel 8 - Het Klaring van Overijssel te Zwolle, Hilversum 2010, 80 blz., isbn 978-90-8704-1564, € 10,-
  • Deel 9 - De Soevereine Raad te Roermond,  het Justiz Collegium te Geldern en het Staatse Hof van Gelre te Venlo, Hilversum 2011, 112 blz., isbn 978-90-8704-157, € 12,-
Nog te verschijnen de gidsen gaan over:
  • Het Hof van Gelre te Arnhem
  • Het Hof van Utrecht te Utrecht

Yvette Hoitink (projectmanager bij het Nationaal Archief) wijst er in een reactie op dat van deze Procesgidsen aardig complete previews te vinden bij Google Books. Zie bijv. Klaring van Overijssel.

donderdag 19 mei 2011

Serie handleidingen voor gebruikers GensDataPro

Recent verscheen een derde deel uit de serie handleidingen voor het gebruik van het computerprogramma GensDataPro. Dit derde deel gaat over invoer van gegevens. De eerste twee delen behandelden de uitvoer van gegevens (deel 1 over tekstuitvoer, deel 2 over grafische uitvoer en website). 

De in het derde deel behandelde gegevensinvoer betreft in het bijzonder de invoer van basisgegevens en afbeeldingen.
Na een inleidend hoofdstuk over de installatie van het programma, wordt uitgebreid ingegaan op de invoer van persoonsgegevens. Hoewel het boek niet is bedoeld als een handleiding voor genealogie, wordt er – mede door de talrijke voorbeelden – veel uitgelegd over het opzetten van een stamboom en de keuzes die het programma daarbij biedt. Het maken van een back-up van de bestanden wordt daarbij niet vergeten. Deze serie boeken is zeer rijk geïllustreerd: vrijwel iedere optie in de software wordt uitgelegd aan de hand van een afbeelding. Dit deel gaat uitgebreid in op het toevoegen van foto's aan de ingevoerde gegevens. Het laatste hoofdstuk gaat over zoeken en sorteren. Een index sluit het boek af. 

Met het nog te verschijnen vierde deel, over de invoer van bronnen, zal de serie compleet zijn. Deze boekenreeks is onmisbaar voor iedere GensDataPro-gebruiker die de software tot in de details wil leren kennen.

J. Hofland-Poot, Invoergids GensDataPro. basisgegevens en foto's. (Ede: Geneaducatie 2011 i.s.m. Uitgeverij Tienstuks). 144 blz. ill., index. ISBN 978-90-8860-048-7. www.gensdatapro.nl. Prijs € 29,95 (excl. verzendkosten). Zie ook: www.geneaducatie.nl.

maandag 16 mei 2011

Basiscursus Stamboomonderzoek

De Open Universiteit en het CBG presenteren samen een Basiscursus Stamboomonderzoek. Auteur van de cursus is Rob van Drie van het CBG. De Open Universiteit verzorgt redactie, vormgeving, publicatie, tentaminering en certificering.
De cursus staat gratis online op de website van de Open Universiteit. De benodigde studieduur is 40 tot 60 uur. Mensen die de cursus met succes hebben doorlopen kunnen een tentamen doen. Aan het tentamen en het te behalen certificaat zijn wel kosten verbonden. Het tentamen en de certificering kost € 125,-.

De Basiscursus Stamboomonderzoek helpt onderzoekers op weg die aan de slag willen met de geschiedenis van een familie. In veel gevallen zal dat hun eigen familie zijn. In tien leereenheden maakt men kennis met deze boeiende vorm van historisch onderzoek. De cursist krijgt achtergrondinformatie over bronnen, aanwijzingen waar te zoeken, maakt kennis met de bronnen zelf en leert een aantal methodische basisvaardigheden.

De cursus bestaat uit vijf blokken.
In blok 1 een kennismaking met een aantal begrippen, de methodiek van het onderzoek en de eerste stappen op het onderzoekpad.
De blokken 2 en 4 bespreken de basisbronnen voor stamboomonderzoek voor respectievelijk de 19e en 20e eeuw (blok 2) en de 17e en 18e eeuw (blok 4).
Blok 3 geeft een introductie over naamkunde, de geschiedenis en verklaring van voornamen en familienamen.
In blok 5 maakt u kennis met een aantal aanvullende bronnen: notariële en rechterlijke archieven en belastingregistratie.

Voor iedereen die serieus met familiegeschiedenis aan de gang wil gaan en goed beslagen ten ijs wil komen is deze cursus een goed begin.