donderdag 25 november 2010

Vastleggen familieverhalen - deel 2: Verre Voorouders

Met name voor onderzoekers met hun roots in het verre buitenland geldt vaak dat het interviewen van familieleden vaak de enige manier is om genealogische gegevens te achterhalen, door het gebrek aan schriftelijke bronnen. Dit is een wederkerend thema in de door het CBG uitgegeven serie onderzoeksgidsen Voorouders van Verre.
In de gidsen Manis..? (Marokkaans-Nederlands onderzoek) en Silsilah Maluku (Moluks-Nederlands onderzoek) uit die reeks wordt uitgebreid aandacht besteed aan oral history binnen de familie.  De traditie van mondeling overgeleverde familieverhalen, die in verschillende culturen bestaat, dreigt al een tijdje verloren te gaan. Ook vanuit dat gezichtspunt is het van belang om met de audio- en eventueel video-apparatuur in de aanslag, aan te kloppen bij familie-op-leeftijd.

Auteur Jak den Exter van  Sen Kimsin?, de gids voor Turks-Nederlands onderzoek in de reeks ‘Voorouders van Verre’, heeft de vragenlijst van Noordam aanzienlijk uitgebreid met onderwerpen die van belang zijn bij het interviewen van Turkse voorouders. (Sen Kimsin?, pag. 136-140.) De lijst bevat ook interessante vragen voor niet-Turkse onderzoekers en is hier te downloaden.

Zie voor meer informatie over de gidsen Voorouders van Verre de website van het CBG.

dinsdag 23 november 2010

Vastleggen familieverhalen - deel 1: Oral history

Als je je eigen familiegeschiedenis wil schrijven is het zeker ook van belang om de familieverhalen van nog levende familieleden vast te leggen. Dat vinden veel mensen een lastige opgave. Normaal kun je met ouders of tantes vaak eindeloos kletsen over vroeger, maar als je het gestruktureerd wil gaan opschrijven zit je toch wat ongemakkelijk tegenover elkaar, met je opschrijfboekje of i-pod, en wil het gesprek ineens niet meer vlotten. Soms is het handig er dan een vragenlijst bij te pakken.
In het Jaarboek CBG van 1999 stond een artikel van Dirk Jaap Noordam getiteld "Oral history voor genealogen". Dat artikel gaat in op de methoden en technieken die handig zijn bij de voorbereiding, uitvoering, vastlegging en verslaglegging van vraaggesprekken. Het artikel kan hier worden gedownload.

Aletta, instituut voor vrouwengeschiedenis, bestond in december 2010  75 jaar. Dit was aanleiding voor een congres over oral history op 3 december. Op de website van Aletta wordt een aantal eigen oral history projecten beschreven. Ook kan men er een interessant (Engelstalig) artikel downloaden over de ervaringen met het op video vastleggen van oral history, getiteld "Dance around the camera". .

Ook op de website Erfgoedwijs.nl  is een aparte pagina gewijd aan het hoe en waarom van oral history, met allerlei tips en handige downloads.